संपादकीय जून – २०२६

शब्द, समाज आणि संवेदनांचा उत्सव

प्रिय वाचकहो,

साहित्यामूलाग्रचा हा अंक आपल्या हाती देताना मन अतिशय आनंदाने आणि समाधानाने भरून येते. साहित्य म्हणजे केवळ शब्दांची मांडणी नव्हे; ते समाजाचे प्रतिबिंब, काळाचे भाष्य आणि माणसाच्या भावविश्वाचा आरसा असते. या अंकातील प्रत्येक कविता, कथा आणि लेख हा अशाच जिवंत अनुभवांचा, संघर्षांचा, प्रेमाचा आणि सामाजिक जाणिवांचा दस्तऐवज आहे.

या अंकात प्रेमाच्या नाजूक भावनांपासून ते भाऊ-बहिणीच्या पवित्र नात्यापर्यंत, लेकीच्या जन्माच्या आनंदापासून ते शेतकऱ्याच्या आक्रोशापर्यंत, व्यसनाच्या विळख्यात सापडलेल्या जीवनापासून ते वैचारिक श्रीमंतीच्या शोधापर्यंत विविध विषयांचा समावेश आहे. “फक्त तू…”, “हळूवारसा”, “असंही एक नातं..!” आणि “लेक कस्तुरी” या रचना माणुसकीच्या नात्यांतील उब जपण्याची आठवण करून देतात. तर “तुझीच वाट पाहतोय” आणि “आली आली हो महागाई” या कविता समाजातील वास्तवाचे जिवंत चित्र उभे करतात.

“व्यसन” ही कविता आत्मपरीक्षणाची हाक देते, तर “स्वप्न” हा लेखनप्रवास ज्ञान, संस्कार आणि अध्यात्म यांचे महत्त्व अधोरेखित करतो. “बुड्याची मज्या” आणि “मव्हाचं फूल” या ग्रामीण बोलीतील कथा मराठी भाषेची अस्सल गोडी आणि गावाकडच्या जीवनाचे वास्तव प्रभावीपणे मांडतात.

या अंकातील “दाईन” हा लेख विशेष उल्लेखनीय आहे. बनाबाई शंकर हिवराळे यांच्यासारख्या सेवाभावी व्यक्तिमत्त्वाने आधुनिक साधनांशिवाय हजारो मातांना आणि बालकांना सुरक्षित जीवन दिले. त्यांचा अनुभव, माया आणि निःस्वार्थ सेवा ही आजच्या समाजासाठी प्रेरणादायी आहे.

त्याचप्रमाणे “महाराष्ट्राला प्रभावित करणारे नेते – आदरणीय ॲड. प्रकाश आंबेडकर” हा लेख सामाजिक न्याय, संविधाननिष्ठ विचार आणि नेतृत्वावरील चिंतनाला वाव देतो. कोणत्याही वैचारिक लेखाचे मूल्य हे त्यातून निर्माण होणाऱ्या विचारमंथनात असते, ही भूमिका साहित्यामूलाग्रची कायम राहील.

आमचे ध्येय कोणत्याही एका विचारप्रवाहाचे प्रतिनिधित्व करणे नाही, तर साहित्याच्या माध्यमातून विविध विचारांना सन्मानपूर्वक व्यासपीठ उपलब्ध करून देणे आहे. कविता, कथा, लेख, समीक्षा, ललित लेखन, ग्रामीण बोली, लोकसंस्कृती आणि नवोदित लेखक यांना समान संधी देणे हीच साहित्यामूलाग्रची ओळख आहे.

आजच्या वेगवान, तंत्रज्ञानप्रधान युगात माणसांमधील संवाद, संवेदना आणि वाचनसंस्कृती टिकवून ठेवणे ही काळाची गरज आहे. साहित्य हे समाजाला केवळ मनोरंजन देत नाही, तर विचार, विवेक, संवेदना आणि परिवर्तनाची दिशा देखील देते. हीच परंपरा आणि परिवर्तन यांची सांगड घालण्याचा आमचा प्रयत्न आहे.

या अंकासाठी आपले लेखन पाठविणाऱ्या सर्व लेखक, कवी, वाचक आणि सहकाऱ्यांचे मनःपूर्वक आभार. आपल्या लेखणीतून समाज अधिक समृद्ध, संवेदनशील आणि विचारशील व्हावा, हीच अपेक्षा.

आपले प्रेम, सहकार्य आणि विश्वास साहित्यामूलाग्रला सतत नवी ऊर्जा देत राहो, ही सदिच्छा.